Rzymsko-katolicka Parafia p.w. Odkupiciela Świata
 Parafia
Strona główna
Informacje ogólne
Historia
Jak trafić?
Kontakt
 Duszpasterstwo
Duszpasterze
Porządek Mszy św.
Kancelaria Parafialna
Plan pracy duszpasterskiej
  Grupy parafialne
LSO
Scholka dziecięca
KSM
PKS "Tęcza"
Schola młodzieżowa
Rada Parafialna
Parafialny Zespół Caritas
Kościół Domowy
Żywy Różaniec
Grupa o. Pio
Grupa Biblijna

RADA PARAFIALNA

Notka teologiczna

Kodeks Prawa Kanonicznego promulgowany przez papieża Jana Pawła II w 1983 r. rzeczywistość parafii definiuje w sposób następujący: "Parafia jest określoną wspólnotą wiernych, utworzoną na sposób stały w Kościele partykularnym, nad którą pasterską pieczę, pod władzą biskupa diecezjalnego, powierza się proboszczowi jako jej własnemu pasterzowi" (kan. 515 - § 1).
Parafię, zgodnie z nauką Soboru Watykańskiego II, należy uważać za coetus fidelium, czyli jest ona prawnie utworzoną wspólnotą wiernych, która zajmuje pierwsze miejsce przed innymi wspólnotami wiernych, jakie biskup tworzy w swojej diecezji (por. SC 42).
Pomimo, że parafia nie jest instytucją z prawa Bożego, to jednak od samego swojego początku - na Wschodzie od II, a na Zachodzie od IV stulecia - pozostawała i nadal pozostaje instytucją fundamentalną w strukturze organizacyjnej każdego Kościoła partykularnego. Można powiedzieć, opierając się na wielowiekowym doświadczeniu instytucji, że parafia pozostaje w strukturze Kościoła partykularnego komórką fundamentalną o niezastąpionym znaczeniu w strukturze witalnej Kościoła. "Parafia dostarcza naocznego przykładu apostolstwa wspólnotowego, gromadząc w jedno wszelkie występujące w jej obrębie różnorakie właściwości ludzkie i wszczepiając je w powszechność Kościoła. Niech świeccy przyzwyczajają się działać w parafii w ścisłej jedności ze swoimi kapłanami, przedstawiać wspólnocie Kościoła problemy własne i świata oraz sprawy dotyczące zbawienia celem wspólnego ich omówienia i rozwiązania; współpracować w miarę sił we wszystkich poczynaniach apostolskich i misyjnych swojej kościelnej rodziny" (AA 10).

Ostatni Sobór zalecił również, aby "do rozkwitu doprowadzić poczucie wspólnoty parafialnej" (SC 42). Może się to dokonywać poprzez różne aspekty życia parafialnego. Między innymi budowaniu wspólnoty parafialnej służą także funkcje i zadania wykonywane przez parafialną Radę duszpasterską. Są one podejmowane również i w tym celu, aby współczesna parafia jak najlepiej odpowiadała wymogom czasów i w ten sposób ukonkretniała misję Kościoła w świecie współczesnym.

1. Fundament teologiczny parafialnej Rady duszpasterskiej.
"Podobało się bowiem Bogu uświęcać i zbawiać ludzi nie pojedynczo, z wykluczeniem wszelkiej wzajemnej między nimi więzi, lecz uczynić z nich lud, który by Go poznawał w prawdzie i zbożnie Mu służył" (LG 9).
Ten lud Boży, zjednoczony w imię Trójcy Świętej i ukonstytuowany przez Chrystusa jako jeden i jedyny Kościół Boży (por. LG 8), objawił się światu w Dniu Pięćdziesiątnicy w swoim podwójnym wymiarze (por. CN 9): Kościoła powszechnego i Kościoła partykularnego (por. LG 23). Ojcowie Soboru Watykańskiego II opisali Kościół partykularny poprzez tradycyjny model diecezji:
"Diecezję stanowi część Ludu Bożego, powierzona pieczy pasterskiej biskupa i współpracujących z nim kapłanów, tak by trwając przy swym pasterzu i zgromadzona przez niego w Duchu Świętym przez Ewangelię i Eucharystię, tworzyła Kościół partykularny, w którym prawdziwie obecny jest i działa jeden, święty, katolicki i apostolski Kościół Chrystusowy" (CD 11).
Każda diecezja, która wydaje się być najlepszym modelem prawnym Kościoła partykularnego - rzeczywistości teologicznej, podzielona jest na jednostki administracyjne, którymi są poszczególne parafie. W nich prezbiterzy "pod władzą biskupa uświęcają powierzoną sobie część trzody Pańskiej i kierują nią, uwidaczniają Kościół powszechny na swoim terenie i przyczyniają się skutecznie do budowania Ciała Chrystusowego (por. Ef 4, 12)" (LG 28).
Konsekracja biskupia daje biskupowi, w powierzonej mu kanonicznie diecezji, trzy urzędy: uświęcania, nauczania i rządzenia (por. LG 21).
Biskup kieruje swoim Kościołem partykularnym "jako zastępca i legat Chrystusa, z autorytetem i świętą władzą" (LG 27).
Władza ta, którą sprawuje personalnie w imieniu Chrystusa, jest jego własną, zwyczajną i bezpośrednią oraz jej mocą posiada, w powierzonej mu diecezji, święte prawo - a przed Chrystusem obowiązek - dawania praw, osądzania i regulowania wszystkiego, co należy do kultu i do apostolatu (por. LG 27).
Prezbiterzy, współpracownicy i doradcy biskupa, właściwie jego niezbędni pomocnicy (por. PO 7), "są wyświęcani, aby głosić Ewangelię, być pasterzami wiernych i sprawować kult Boży jako prawdziwi kapłani Nowego Testamentu" (LG 28).
Są oni powołani, aby służyć ludowi Bożemu i "stanowią wraz ze swym biskupem jedno grono kapłańskie (presbyterium)" oraz "pod władzą biskupa uświęcają powierzoną sobie część trzody Pańskiej i kierują nią, uwidaczniają Kościół powszechny na swoim terenie i przyczyniają się skutecznie do budowania całego Ciała Chrystusowego" (LG 28).
Analiza tekstów soborowych i innych dokumentów posoborowych dotyczących prezbiterium, łącznie z posynodalną adhortacją apostolaką Jana Pawła II Pastores dabo vobis (1992), nasuwa stwierdzenie, że instytucję tę należy rozpatrywać w perspektywie Ludu Bożego, ze swej natury przeznaczoną do budowania Kościoła poprzez wykonywanie władzy święceń. Głęboki związek, jaki istnieje pomiędzy prezbiterium, a wykonywaniem władzy święceń, posiada ważne konsekwencje w porządku praktycznym i prawnym, zwłaszcza przy określaniu roli prezbiterium względem innych wiernych. Natomiast przez wiernych świeckich, którzy reprezentują zdecydowanie największą część ludu Bożego należy rozumieć "wszystkich wiernych chrześcijan nie będących członkami stanu kapłańskiego i stanu zakonnego prawnie ustanowionego w Kościele, mianowicie wiernych chrześcijan, którzy jako wcieleni przez chrzest w Chrystusa, ustanowieni jako Lud Boży i stawszy się na swój sposób uczestnikami kapłańskiego, prorockiego i królewskiego urzędu Chrystusowego, ze swej strony sprawują właściwe całemu ludowi chrześcijańskiemu posłannictwo w Kościele i w świecie.

Właściwością specyficzną laików jest ich charakter świecki" (LG 31). Nie posiadają oni wprawdzie żadnej władzy rządzenia w Kościele, ale "stosownie do posiadanej wiedzy, kompetencji i autorytetu mają możność, a niekiedy nawet obowiązek ujawnienia swojego zdania w sprawach, które dotyczą dobra Kościoła" (LG 37).
Zaprezentowana, bardzo skrótowo, struktura Kościoła partykularnego: biskup, prezbiterium, wierni świeccy jest ważnym fundamentem teologicznym, aby móc dobrze zrozumieć istotę współpracy w Kościele, konkretnie pozwala zrozumieć również specyfikę oraz funkcję parafialnej Rady duszpasterskiej. W tym kontekście trzeba przypomnieć, że Sobór Watykański II wskazał na konieczność współpracy pomiędzy prezbiterami a wiernymi świeckimi dla dobra Kościoła, konkretnie w Dekrecie o apostolstwie świeckich "Apostolicam actuositatem" wyraźnie wymienił parafialną Radę duszpasterską. Dekret soborowy mówi najpierw o diecezjalnych Radach duszpasterskich: "W diecezjach, o ile to możliwe, winny powstać rady, które przy odpowiedniej współpracy kleru diecezjalnego, zakonnego i świeckich wspierałyby działalność apostolską Kościoła zarówno w dziedzinie ewangelizacji i uświecania, jak i dobroczynności, pracy społecznej oraz na innych polach. Takie ciała doradcze mogą służyć koordynacji różnych stowarzyszeń i dzieł prowadzonych przez świeckich, z zachowaniem własnego charakteru każdego z nich oraz autonomii" i dodaje Dekret zaraz, że "tego rodzaju rady powinny istnieć - w miarę możności - również na terenie parafialnym" (AA 26).
Bezpośrednio po Soborze Watykańskim II na temat parafialnej Rady duszpasterskiej Stolica Apostolska wypowiedziała się w Okólniku Kongregacji ds. Duchowieństwa "Omnes christifideles" z dnia 25 stycznia 1973 r. oraz w Dyrektorium Kongregacji ds. Biskupów "Ecclesiae imago" z dnia 22 lutego 1973 r. Wspomniany Okólnik poświęcony jest zasadniczo diecezjalnej Radzie duszpasterskiej, w zakończeniu dokumentu czytamy:
"Uczestnicy zebrania plenarnego - mając na uwadze charakter diecezjalnej Rady duszpasterskiej - wyrazili zdanie, że nie ma przeszkód, aby na terenie diecezji powołano Rady o tym samym charakterze i strukturze, czy to parafialne czy też rejonowe". Natomiast Instrukcja Kongregacji Biskupów na temat pasterskiej posługi biskupów zachęca, aby biskup diecezjalny popierał parafię, "w której świeccy, zgodnie z nałożonym na nich obowiązkiem, uczestniczą w duszpasterskiej Radzie parafialnej i kierują właściwą im działalnością apostolską" (179) oraz sukcesywnie mówiąc o relacjach pomiędzy Radami parafialnymi a Radą diecezjalną sugeruje:
"Rady parafialne, zebrane w ramach różnych okręgów terytorialnych, mogą wybrać swoich delegatów do Rady diecezjalnej" (204).
Ponadto wśród źródeł, które ukształtowały obecne ustawodawstwo powszechne na temat parafialnej Rady duszpasterskiej trzeba wymienić soborowy Dekret o pasterskich zadaniach biskupów w Kościele: "Christus Dominus" (nr 27) , m.p. "Ecclesiae Sanctae" papieża Pawła VI z dnia 6 sierpnia 1966 r. na temat aplikacji Dekretów Soboru Watykańskiego II (I, 16 §§ 1-3) oraz m.p. "Sacrum diaconatus ordinem" również Pawła VI z dnia 18 czerwca 1967 r. (V, 25).
Po opublikowaniu nowego Kodeksu, dnia 30 stycznia 1987 r., papież Jan Paweł II w przemówieniu do biskupów francuskich - przybyłych z wizytą ad limina - powiedział, odnosząc się do Rad duszpasterskich, że mają one być wyrazem wspólnego zatroskania i współpracy prezbiterów i wiernych świeckich.

2. Parafialna Rada duszpasterska w KPK z 1983 r.
Kodeks Prawa Kanonicznego z 1983 r. przedstawiając wewnętrzną strukturę Kościoła partykularnego wymienia w niej, między innymi, diecezjalną Radę duszpasterską (kan. 511-514). Jest to instytucja nowa, swój fundament teologiczno-kanoniczny posiada w nauczaniu Soboru Watykańskiego II oraz w dokumentach posoborowych.
Ogólnie mówiąc jej zadaniem w diecezji jest analizowanie problemów duszpasterskich o charakterze ogólnym (por. kan. 511).Sukcesywnie Kodeks papieża Jana Pawła II mówi również o możliwości ustanowienia w poszczególnych parafiach diecezji instytucji analogicznej, tzn. istnieje możliwość powołania parafialnych Rad duszpasterskich (por. kan. 536 § 1). Ta, wprawdzie fakultatywna czyli nieobowiązkowa z prawa powszechnego instytucja parafialna, swoje źródła teologiczno-kanoniczne ma przede wszystkim w doktrynie soborowej i posoborowej, i jako taka jest wielką nowością życia Kościoła posoborowego. Jest bardzo praktyczną aplikacją nowej eklezjologii i nowego rozumienia Kościoła.
Literatura kanoniczna podkreśla ścisły związek parafialnej Rady duszpasterskiej z diecezjalną Radą duszpasterską. Istnieje on przede wszystkim w tych samych źródłach doktrynalnych i prawnych oraz w strukturze kanonicznej instytucji, jak i w praktycznym wykonywaniu ich funkcji w życiu Kościoła. Dyrektorium "Ecclesiae imago" mówi wprost o relacji pomiędzy duszpasterską Radą diecezjalną a Radami parafialnymi:
"Aby działalność Rady uczynić bardziej skuteczną, Biskup może zarządzić, by - jeżeli domaga się tego dobro wiernych - w poszczególnych parafiach ustanowiono obok innych funkcji apostolskich również duszpasterską Radę parafialną. Działalność Rad parafialnych byłaby skoordynowana z działalnością Rady diecezjalnej. Rady parafialne, zebrane w ramach różnych okręgów terytorialnych, mogą wybrać swoich delegatów do Rady diecezjalnej. W ten sposób cała społeczność diecezjalna będzie miała świadomość, że daje Biskupowi swój wkład współpracy poprzez Radę diecezjalną" (204).
Niewątpliwie na płaszczyźnie praktycznej współpraca pomiędzy wymienionymi Radami wymaga odpowiedniej koordynacji. Mógłby ją wykonywać, z polecenia biskupa diecezjalnego, np. koordynator duszpasterstwa diecezjalnego. Pomimo, że najwyższy ustawodawca kościelny nie zobowiązuje do powoływania instytucji nakazem prawa powszechnego, może to jednak stać się nakazem prawa partykularnego poprzez zarządzenie biskupa, który wcześniej zasięgnął na ten temat opinii swojej Rady kapłańskiej (por. kan. 536 - § 1).
Chcąc określić naturę parafialnej Rady duszpasterskiej trzeba powiedzieć, że jest to instytucja a zarazem techniczny instrument wspólnotowy, uczestniczenia i współodpowiedzialności kościelnej. Konferencja Episkopatu Włoch określa analizowaną instytucję jako szkołę i miejsce wychowania do bycia w służbie wspólnocie i do dawania kontrybucji nie tylko do tworzenia nowej mentalności, ale również do tworzenia nowej rzeczywistości w Kościele. Kodeks podaje tylko bardzo ogólną kompozycję duszpasterskiej Rady parafialnej. Na jej czele stoi proboszcz, który na mocy prawa jej przewodniczy, dalej tworzą ją jego najbliżsi współpracownicy, którzy uczestniczą z racji swojego urzędu w trosce duszpasterskiej proboszcza: wikariusze parafialni, kapelani, katecheci oraz wierni świeccy - szczególnie ci, którzy pełnią w parafii stałą posługę lektora lub akolity (por. kan. 230 - §1). Jeżeli na terenie parafii znajdują się domy zakonne lub przebywają w niej członkowie stowarzyszeń życia apostolskiego również oni winni być reprezentowani na spotkaniach parafialnej Rady duszpasterskiej. Naturalnie kompozycja Rady ma odpowiadać specyficznej fizjonomii każdej parafii.
Niewątpliwie członkowie parafialnej Rady duszpasterskiej winni być w pełnej wspólnocie z Kościołem (warunek sine qua non), winni wyróżniać się silną wiarą, obyczajami i prawością życia chrześcijańskiego, ludzką roztropnością oraz zdolnością do dialogu i współpracy zespołowej. Ogólna zasada jest następująca: skład parafialnej Rady duszpasterskiej winien być tak dobrany, aby rzeczywiście wyrażał i reprezentował całą parafię.
Kodeks ustala, że celem omawianej Rady jest pomoc proboszczowi w trosce duszpasterskiej o parafię oraz pomoc w ożywianiu działalności pasterskiej w parafii (por. kan. 536 - § 1). Oznacza to, że parafialna Rada duszpasterska, zawsze pod autorytetem i kierunkiem proboszcza, i nigdy bez niego, studiuje sytuację duszpasterską w parafii, analizuje poszczególne problemy, określa i precyzuje różne możliwości ewentualnych zmian i kierunków działań i przedstawia je proboszczowi jako swój głos doradczy. W ten sposób wyraża się jej natura, to znaczy przez głos doradczy Rady winno wyrazić się współuczestniczenie i współodpowiedzialność jej członków za całą parafię. Praktycznie przedmiotem troski parafialnej Rady duszpasterskiej mogą być takie zagadnienia jak: problemy ewangelizacyjne, administracja parafii, jej sytuacja ekonomiczna, organizacja duszpasterstwa w parafii - np. najlepszy rozkład nabożeństw dostosowany do konkretnych warunków parafialnych, animacja liturgiczna nabożeństw parafialnych, problemy wychowania dzieci i młodzieży, jej edukacji, problemy pomocy społecznej osobom biednym i chorym, życie rodzinne w parafii, ewentualne plany na przyszłość, pomoc misjom katolickim oraz zagadnienia związane z ważniejszymi wydarzeniami w parafii, takimi jak: rekolekcje, misje święte, wizytacja biskupia, uroczystość odpustowa.
Instytucja parafialnej Rady duszpasterskiej, dobrze zrozumiana i należycie wykorzystywana w parafii, jest zatem jej ważnym instrumentem kanonicznym, poprzez który proboszcz i cała wspólnota parafialna, każdy z właściwą sobie odpowiedzialnością, uczestniczą w życiu i w misji Kościoła. Dlatego można powiedzieć, że jest to posoborowa instytucja odpowiedzialności za Kościół parafialny.



Powrót

 Galeria
Festyn Parafialny 2009
Dekoracje na Dzień Papieski
KSM działalność w parafii
KSM - Żurawina
Misterium - dzieci
Misterium - młodzież
 Nowe Tysiąclecie
Informacje ogólne
Kolejne numery
© 2009 by Cyber0n | Design by szablony.maniak.pl